Baskıcı-Otoriter Anne-Baba Tutumu

Bu tutum, aşırı korumacı tutumun tam aksine anne-baba-çocuk ilişkisinde anne-babanın hatta daha çok onların kurallarının merkezde olduğu ilişki biçimini ifade eder. Çocuk sürekli kontrol ve baskı altındadır, kurallara sıkı sıkı uyması gerekmektedir. Kurallara uyulmazsa her türlü cezaya maruz kalabilir. Çocuğa söz hakkı verilmez. Bu tutum, çocuğun duygularını, arzularını yani benliğini neredeyse yok sayan bir ilişkiyi ortaya çıkarır. Ebeveyn, çocuğuyla ilişkisine mesafe katar, candan ve samimi davranmak istemez. Sevgisini ancak çocuk onların istediği şekilde davrandığında gösterir. Böyle bir tutum karşısında aldığı cezalarla da birlikte, çocuğun öz saygısını olumsuz etkiler. Anksiyeteyi tetikler. Anne-babadan eleştiri almaktan korkarlar, bu yüzden de hata yapma endişesi yaşarlar. Kişilik ve yeteneklerini geliştirme olanakları bulamadığı gibi, sosyal yönden de gelişme kabiliyetinden yoksun kalır, Diğer insanlarla ilişki kurmakta güçlük yaşar. Kendini gerçekleştirmesi oldukça zor olabilir. çocuk, sessiz, uslu, nazik, dürüst ve dikkatli olmasına karşılık, küskün, silik, çekingen, başkalarının etkisinde kolay kalabilen, aşırı hassas bir yapıya sahip olabilir. Ya da oldukça isyankar, saldırgan, kinci, suça yönelimli bir kişiliğin temeli atılmış olabilir. Özetle, çocuğun ruhsal dünyasında oldukça derin ve telafisi meşakatli yaralar ve iç çatışmalar oluşur. 5 Dengesiz-

Tutarsız Anne-Baba Tutumu

Bu tutum, anne-babanın çocuğa karşı birbirinden farklı tutum sergilemesini ya da annebabadan birinin tutarsız, farklı tutumlarda bulunmasını ifade eder. Yani, Anne-babanın çocuğa karşı tavırları ve davranışları değişkendir. Çocuğa karşı bazen aşırı hoşgörülü bazen de çok otoriter olunur. Ebeveynin ruh haline göre, bir gün görmezden gelinen davranış ertesi gün azarlanır ya da cezalandırılır. Disiplin vardır ama ne zaman uygulanacağı belli değildir. Yani, çocuk için bir belirsizlik söz konusudur ve aile içindeki dengesizlik de kafasını karıştırır. Bir kararsız tutum örneği olarak; anne ya da baba çocuğa sözünü dinletmek için çaba sarf eder, çocuğu ikna etmek için önce yumuşak tonda konuşur, çocuk hala işbirliği kurmazsa ardından sesini yükseltir belki odaya gitme cezası verir, ardından da diz çöküp özür diler. Anne babanın kendi içinde de disiplin anlayışları birbirine uymayabilir, çocuk yetiştirme ile ilgili birçok konuda ayrı fikirde olabilirler. Anne babanın çocuk yetiştirme konusundaki uyumsuzlukları sonucunda çocuk kısa süre içinde anne ve babaya uygun, farklı davranışlar geliştirir. Ebeveyn ile bu şekilde bir ilişki içinde çocuk; hangi davranışın doğru, hangi davranışın yanlış olduğunu ayırt etmekte zorlanır. Ne zaman, nerede, ne yapacağını bilemezler. Çocuk da davranışlarında tutarsız olur. Bunun da temel nedeni anne-babanın tutarsızlığı olur. Kendini kanıtlamak ve dikkatleri üzerine çekmek için, ürkek, yumuşak huylu, söz dinleyen ya da kendi benliğini ve bağımsızlığını göstermek için kavgacı, sinirli bir çocuk olabilir. Zamanla çevresindeki insanlara güvenmeyen, her şeyden şüphelenen, kararsız bir kişilik yapısı geliştirebilir.